Mezu objetiboa. Adimen emozionala.

Ikerketa psikopedagogikoaren arloan, “Adimen emozionala” hitza Peter Salovey-

ek (Harvard) eta John Mayer-ek (New Hampshire) erabili zuten lehen aldiz

1990an. Eskolan eta arlo profesionalean arrakasta zeukaten pertsonen ezaugarri emozionalak deskribatzeko erabili zuten

Adimen emozionalak, norberaren emozioak ezagutzeko eta besteenak interpretatzeko balio du. Honek, norbera ondo ezagutzeko eta besteekin harreman egonkorrak egiteko laguntzen digu, baita besteen tokian jartzeko eta besteak ulertzeko ere. Honez gainera, bakoitza emozionalki ondo egoteak, ikasketa prozesuan zein lanean eragin positiboa dauka.

Adimen emozionalak  oinarrizko 5 gaitasun ditu eta hurrengo hauek dira;

·         Norberaren emozioen ezagutza: Momentu bakoitzean esperimentatzen eta sentitzen denaz ohartzeko gaitasuna, eta horren ondorioz daukan jokaeraren arduraduna dela konziente izateko ahalmena. (Nire emozionak nireak dira eta ni nahiz beraiekin egiten dudanaren arduraduna).

·         Emozioen bideratzea: Emozioak bizitzako zailtasunei aurre egiteko erak dira. Sentimenduak onartu, arlo seguruetan espresatu eta oreka berreskuratzeko jokatzen dute.

·         Enpatia: Besteen esperientzia eta sentimenduak ulertzeko gaitasuna. Sentimendu horiekin bat egiteko eta lasaitzeko ahalmena, besteak oreka berreskuratzen lagunduz.

·         Automotibazioa: Emozioak ordenatzeko gaitasuna merezi duten helburuak lortzeko. Emozionalki inteligenteak direnak baikorrak eta borondate handikoak dira, ez dira zailtasunen aurrean beldurtzen, pazientzia daukate, itxaroten dakite eta lanean jarraitzen dute inporta zaiena lortu arte (perseberantzia).

·         Trebetasun sozialak: Emozionalki inteligenteak direnak lagunak egiten dakite, gatazketan ondo moldatzen dira eta guztientzat onargarriak

diren konponbideak bilatzen dituzte.

Irakasleak ere, emozioak landu beharko lituzke, eta hurrengoko puntuetan, hainbat ekintza daude gelan jorratu daitezkeenak:

·         Elkarrizketa: umeekin emozioei buruz aho betez hitz egiteko.

·         Mimika: emozioak aurpegiko espresio eta gorputzeko keinuen bidez adierazteko. Etxean lantzen bada, ispiluaren aurrean egin daiteke; eskolan lantzen bada, berriz, aurrez aurre.

·         Ipuinen irakurketa: bertan ematen diren emozioak norberaren buruarekin lotzeko. Horretarako komenigarria da galderak egitea pertsonaiek sentitzen dutenari buruz eta horrek besteengan duen eraginari buruz. Era berean, intonazioa zaindu beharreko atala izango da, emozioak enfatizatzeko.

·         Musika: beraiengan emozioak sentitzeko eta horiek beraien gogo-aldartean zelan eragiten duten ikusteko.

·         Joku sinbolikoa: barneko emozioak libreki adierazteko eta besteen lekuan jarri ahal izateko.

·         Jolas kooperatiboak: guztiek parte hartu eta emozioak komunikatu ahal izateko

·         Marrazketa: emozio bat eta bestearen arteko espresio desberdintasunei arretaz begiratzeko. Etxean egiten bada, marraztutako emozio desberdinak begi-bistan dagoen toki batean jar daitezke eta, umea emozio bat adierazten duenean, hara eraman daiteke sentitzen duen emozioa marrazkien bidez antzemateko. Eskolan ere egin daiteke hori edo, bestela, karetak prestatu emozio desberdinen espresioekin.

·         Argazki-albumei begirada: umeek ondo pasatuz beraien eta besteen emozioak hautemateko.

Bestetik, irakasle eta gurasoen arteko elkarlana ere egon behar da, egin beharreko lehenengo zeregina emozioekiko beldurra kentzea da. Eta horretarako prestatua egon behar da emozioen alorrean. Gainera, ezinbestekoa da irakasle zein gurasoek gai honen garrantziaz kontzientziatzea.

Behin guzti hori kontuan hartuta, haurrari erakusten hasi beharko zaio sentitzen dituen emozioak aurpegiko espresioarekin eta hitz aproposarekin lotzen. Horrela, egoerari aurre egiteko prest egoteko.

Gurasoek eguneroko pasarte emozionalak aprobetxa ditzakete umeari garapen emozionalean laguntzeko. Adibidez, umea triste edo haserre dagoenean, sentitzen duena zer den zehatz-mehatz esanez eta emozio horrek eragiten dionaz jabetzeko animatuz.

Genero ikuspegitik, esaterako, emakume zapaldu batek ez badaki bere egoera adierazten, hau da, ez baditu bere emozioak identifikatzen, ezagutzen eta helarazten, bere zapalkuntza egoera areagotu daiteke. Beraz, oso argi dago, lehen esan bezala, beharrezkoa dela emozioak adierazten jakitea.

Hezkuntzari dagokionez, irakasle batek ikaslearen sentimenduak eta emozioak ezagutu behar ditu, bere egoera ulertzeko. Horrela, ikasleak irakasleak bere egoera ulertzen duela ikusten badu, ikaskuntza arloan ziurtasun gehiagorekin ariko da eta motibazio gehiago izango ditu. Gainera, terapia egiteko ere balioko dio, barrua husten baitu eta horrela lasaiago sentitu.